Flexibel werken: 5 mogelijkheden

Is er binnen je onderneming nood aan flexibele arbeidstijden, maar deins je terug voor de wettelijke spelregels? Van telewerk en deeltijds werken tot flexibele uurroosters, variabele uurregelingen en ploegenarbeid: we doen 5 manieren uit de doeken om flexibel te werken binnen de juridische krijtlijnen.

1. Vang piek- en dalmomenten op met flexibele uurroosters
Dankzij de zogeheten ‘kleine flexibiliteit’ kun je flexibele uurroosters toevoegen aan je arbeidsreglement, waarbij de arbeidsduur maximaal over één jaar wordt gespreid. Bij piek- en dalmomenten kun je overschakelen op deze alternatieve roosters, met respectievelijk meer of minder werkuren.

Dit is vooral interessant voor ondernemingen met seizoensgebonden arbeid, van wintersport winkels en beursstand bouwers tot ijsverkopers en horecazaken aan de Belgische kust.

Wat je zeker moet weten
Enkele zaken om rekening mee te houden bij flexibele uurroosters:

• de wekelijkse arbeidsduur mag maximaal schommelen tussen 5 uur boven en 5 uur onder de normale wekelijkse arbeidsduur.
• de wekelijkse grens is 45 werkuren.
• de dagelijkse arbeidsduur mag maximaal 2 uur boven en 2 uur onder de normale dagelijkse arbeidsduur liggen.
• de daggrens ligt op 9 werkuren.

2. Voer ploegenarbeid in om overuren te vermijden
Wordt er in je sector bij wijze van spreken de klok rond gewerkt? Maar wil je vermijden dat je medewerkers overuren bij de vleet kloppen? Dan biedt ploegenarbeid een oplossing. Zo kan de arbeidsduur worden verlengd tot 11 uur per dag en 50 uur per week.

Wat je zeker moet weten
Aan ploegenarbeid zijn een aantal wettelijke voorwaarden verbonden, zoals:

• minimum twee ploegen;
• minstens twee werknemers per ploeg;
• de shiften moeten elkaar opvolgen;
• de dagtaak mag hoogstens voor de helft

En vergeet niet om alle uurroosters in het arbeidsreglement op te nemen.

3. Stem werkdruk en -tijd op elkaar af met variabele uurregelingen
In samenspraak met je medewerkers kun je de arbeidstijden van week tot week – of zelfs van dag tot dag – aanpassen aan de werkdruk. Zo laat een volledig variabele uurregeling grote schommelingen in arbeidsduur toe.

Wat je zeker moeten weten
Bij variabele uurregeling komt wat papierwerk en administratie kijken, zoals wekelijks uurroosters uithangen en afwijkingsregisters bijhouden. En let op: een volledig variabele uurregeling is wettelijk alleen voorzien voor deeltijdse medewerkers. Voor voltijdse werkkrachten is ze mogelijk in specifieke paritaire comités, zoals in de horeca, de socio culturele sector enzovoort.

4. Geef je medewerkers de mogelijkheid om thuis te werken
Telewerk staat ongetwijfeld bovenaan het flexwerk-verlanglijstje van heel wat werknemers. Zo verliezen ze geen tijd in de file of kunnen ze werk en privé beter op elkaar afstemmen (bijvoorbeeld de kinderen brengen naar of afhalen aan school). Ook voor je bedrijf zijn er voordelen aan verbonden. Niet alleen kan het bijdragen aan het engagement van je medewerkers, je hebt bijvoorbeeld ook minder kantoorruimte nodig.
Overweeg je om thuiswerk in te voeren? Start dan door geïnteresseerde medewerkers één dag per week thuis te laten werken. Na evaluatie kun je thuiswerk al dan niet verder uitbouwen binnen je bedrijf.

Wat je zeker moet weten
Grootmoeders leuze ‘goede afspraken maken goede vrienden’ is bij thuiswerk cruciaal. Zo zet je het best op papier:

• welk soort werk in aanmerking komt voor thuiswerk
• welke voorwaarden er zijn (zoals het maximum aantal dagen per maand, of situaties waarin het echt niet kan)
• welke werkinstrumenten je ervoor ter beschikking stelt
• of werknemers al dan niet een kostenvergoeding kunnen krijgen om een thuiskantoor in te richten
• dat je het recht hebt om thuiswerk stop te zetten bij het niet-naleven van afspraken.

5. Help je medewerkers privé en werk beter te combineren met deeltijds werk

Door deeltijds te werken, kunnen je werknemers hun loopbaan beter afstemmen op hun levensloop. Maar ook je bedrijf kan er soms baat bij hebben. Zo liggen de loonkosten van twee deeltijdse werkkrachten in bepaalde gevallen lager dan die van één voltijdse. En je kunt de expertise binnen je bedrijf makkelijker spreiden over verschillende mensen.

Wat je zeker moet weten
Deeltijdse arbeid brengt verschillende formaliteiten met zich mee. Van minimumgrenzen voor de arbeidsduur tot uurroosters bekendmaken en de afwijkingen registreren. Goed opletten dus, zeker omdat de sociale inspectie dit standaard op haar checklist heeft staan.
Flexibel werken biedt kansen voor werknemer én werkgever, zoveel is duidelijk. Maar naast flexibele werkstructuren zijn er nog andere manieren om je werknemers te belonen voor hun harde werk en tegelijk de loonkosten onder controle te houden. Zo kan je bijvoorbeeld een fiscale win-win maken van overuren uitbetalen.

---